Ayhan Işık

Ayhan Işık
Rol :Oyuncu
Doğum Tarihi :5.05.1929
Doğum Yeri:İzmir

Türk oyuncu, senarist, yapımcı ve yönetmen.

Asıl adı Ayhan Işıyan'dır. 1929 yılının 5 Mayıs sabahı altı çocuklu Selanik göçmeni bir ailenin son çocuğu olarak İzmir'in Konak ilçesi Karataş semtinde Mithatpaşa Caddesi üzerinde iki katlı tarihi bir Rum evinde, kendi anlatımıyla 'Işıyan ailesinin tekne kazıntısı' olarak dünyaya geldi. 1970'lerin ikinci yarısında yazmaya başladığı ve vefatından sonra tefrika halinde yayımlanan 'Hayatım' adlı hatıratlarında 'Çocukluk günlerim bilinen yaramazlıklar ve onların sonuçları ile geçti. Annemi, hep telaşlandırmışımdır.' diye ekler Işık.

Altı yaşındayken; '...Onunla ilgili olarak şimdi çok az şey hatırlıyorum. Ama en çok da kokusunu... Bazı geceler yanıma gelip bana sarılmasını, birlikte uyumamızı. Bir defasında balık tutmaya götürmüş, dönüşte de sırtına alıp merdivenleri çıkartmıştı. Hepsi bu... Hafızamı ona dair hep zorladım. Daha fazla şey hatırlayabilmek, hatırladıklarımı hiç unutmamak için.' diyerek andığı babasını kaybeden Işık, öğreniminin ilk birkaç yılını İzmir'de, büyük bir kısmını ise yıllar önce üniversite tahsili için İstanbul'a yerleşmiş olan en büyük ağabeyi Mithat Özer'in yanında tamamlamaya başlar. Kısa birkaç yıldan sonra; çok genç yaşta kaybedilen ağabey, Işık için hayat boyu hep örnek kişilik olur. Özellikle resim alanındaki ilerleyişini hep örnek aldığını, onun vefatı sonrası evin geçimine yardımcı olmak için 12 yaşında iken okurken çalışmaya da başladığını belirten Işık, ilerleyen yıllarda akademideyken onun gibi üst tahsil için Paris'e gitmeyi düşlediğini de yine vefatından kısa süre önce anlatacaktır.

Eğitimi

İstanbul'da ilk önceleri zorlanan Işık daha sonraları kendisini çok güzel bir çevrede bulduğunu verdiği röportajların birinde şu sözlerle anlatır: 'Mahir İz okul müdürü, Salah Birsel müdür muaviniydi, edebiyata Rıfat Ilgaz, beden eğitimine Vefalı Kör Galip, coğrafyaya Akbaba Celal geliyordu. Daha ne isteyebilirdim ki...' Buradaki okul arkadaşlarından bazıları senarist Safa Önal, karikatürist Ferruh Doğan ve ressam - karikatürist Semih Balcıoğlu'dur. Daha sonra girdiği Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümünde Bedri Rahmi Eyüboğlu'ndan dersler alan Işık, buradaki dönem arkadaşlarıyla ise On'lar Grubu'nda yer alır. Amacı Doğu-Batı sentezini Türk resminde yaratmak; “Halk Sanatı Kaynaklarına Eğilmek”, tekniği ise “Renkçi ve Lekeci” olan grupta dönem arkadaşlarından Fikret Otyam, Altan Erbulak, Remzi Raşa, Adnan Varınca, Nedim Günsür, Orhan Peker, Turan Erol ve liseden beri dostları olan Semih Balcıoğlu ile Ferruh Doğan'la yer alır. Verdiği röportajların birinde daha çok empresyonizm akımının etkisinde kaldığı söyleyen ve bu anlamda da en çok Claude Monet'ten etkilendiğini belirten Işık, bir süre Bab-ı Ali'de ressam olarak çalışır fakat 1952 senesinde Yıldız Dergisi'nin açtığı yarışmaya girmesiyle resim hayatındaki geri planına itilerek sinemaya doğru yönelişi başlar. Yarışmayı birincilikle kazanarak sinemaya geçer. Bir sene sonra, 1953 senesinde ise Güzel Sanatlar Akademisi Resim bölümü Yüksek kısmından mezun olur.

Kariyeri

İlk filminde şair, senarist ve yönetmen Orhon Murat Arıburnu ile gerçekleştirdiği çalışmanın ardından, ikinci filminde Türk Sineması'nda Geçiş Dönemi'ni bitiren ve Sinemacılar Dönemi'ne giriş yapıtı olarak kabul edilen Lütfi Ömer Akad'ın Kanun Namına filmiyle büyük ün kazanır. Akad 'Işıkla Karanlık Arasında' adlı otobiyografi kitabında şöyle bahseder: 'Osman Seden’in burada da gözü kara. Hiç tereddüt etmiyor, en iyi oyuncuları arıyor... Baş oyuncu olarak Ayhan Işık adında birinden söz ediyor. Tanımıyorum, “Sen gördün mü?” diyorum. Geçen yıl Yavuz Sultan Selim ve Yeniçeri Hasan adında bir filmde görmüş, boylu poslu, yakışıklı. Oyun yeteneği hakkında hiçbir fikri yok. Bir görelim diyoruz. Yazıhanede buluşuyoruz. Gerçekten dediği gibi, boylu poslu ve yakışıklı, kibar ve terbiyeli. Güzel Sanatlar Akademisi’nde resim eğitimi görmüş. Babıali’de resimli roman çiziyor. Yıldız adlı sinema dergisinin “Geleceğin Oyuncuları” yarışmasında birinci seçilmiş. Ama bu yarışma akademik bir yarışma değil. Oyuncu adayları önceden hazırladıkları bir oyun bölümünü jüri önünde sergilemiyorlar. Jürinin baktığı sadece görünüş... İkimize de uygun geliyor.'

'İşin kolayca akıp gitmesi gerek. Ama gitmiyor. Baş oyuncumuz Ayhan’a takılıyorum. Karşısındaki oyuncular deneyimli, Gülistan Güzey’le Neşe Yulaç. İkisi de Şehir Tiyatrosu’nda. Onların oyunlarını rahat çözümlemelerinin Ayhan’a yardımcı olması gerek, ama olmuyor. Oyun gereği büyük hareketler, sağa sola gidişler yok. Oyuncuların çelişkili iç dünyalarını belirtmeleri gerek. Ama bu, Ayhan’da yalnız sözde kalıyor. Osman (Seden) çoktan yanımızda değil, uzakta, elinde ince bir dal, otlara vurarak dolaşıyor. Öğle paydosunda ondan uzakta durmaya bakıyorum. Sorunumu nasıl çözeceğimi düşünüyorum, aklıma gelenlerin hiçbiri tutarlı değil, hele oyuncuya nasıl oynayacağını göstermeye kalkmak olacak şey değil. Öğleden sonraki çalışmada yeni denemelere girişiyorum, doyurucu bir sonuç alamadan işi bitiriyoruz.'

Film bittikten sonrasına da şöyle değinmiş Akad: 'Kanun Namına giriyor sinemalara. Büyük bir iş yapıyor. Ayhan Işık, birden tartışmasız bir yıldız oluyor. İşte o zaman, oyuncu olmayan birinden bir sinema oyuncusu yarattığımı görüyorum ve sinemanın gerçekte ne olduğunun bilincine varıyorum, bu da benim artık bir yönetmen olduğumu kanıtlıyor.'

Yaşamının ilerleyen dönemlerinde resim çalışmalarına ara ara devam etse de sinema artık birinci önceliği haline gelmiştir. Lütfi Akad ile 1950'lerde İngiliz Kemal karakterini oynayarak İngiliz Kemal Lawrense Karşı, Katil, Öldüren Şehir, Vahşi Bir Kız Sevdim, Kardeş Kurşunu filmlerini, Atıf Yılmaz ile Şimal Yıldızı, Osman Seden ile de 1957'de Bir Avuç Toprak filmini yapan Işık, 1959 yılında Hollywood’a giderek şansını bir de orada denemek ister. Fakat buradaki filmlerde çalışamaz. Bunun nedeni sorulduğunda 'Benim gibi orada 5 bin kişi sıra bekliyor. Ayrıca çok da marifetleri var. Zıplayıp havada iki takla atıyorlar. Hem de ana dilleri gibi İngilizce konuşuyorlar. Bize orada ekmek yok.' diyerek açıklar. Işık, 60'ların başında Vedat Türkali'nin senaryosunu yazdığı Otobüs Yolcuları filmiyle Yeşilçam'a dönüş yapar. Arkasından Akad ile son çalışması olacak olan ve Orhan Kemal'in bir romanından yine Vedat Türkali'nin senaryolaştırdığı Üç Tekerlekli Bisiklet filmini çevirir. Işık yine bu dönemlerde çevirdiği Küçük Hanım seri filmleriyle de halk tarafından oldukça beğenilir ve devam eden dönem içerisinde Taçsız Kral unvanını kazanır. 1970'li yıllarda yeni bir moda rüzgârıyla film yıldızları peş peşe sahneye çıkmaya, plaklar doldurmaya başlar. Kendisi de bu modaya uyar ve Münir Nurettin Selçuk'tan dersler alarak Klasik Türk müziği dalında sahneye çıkar ve bir tane 45'lik plak doldurur. Yeteneğiyle göz doldurmayı başaran Işık, sinemada dram, politik, romantik, komedi, macera ve diğer tarzlarda örnekler sunar. 140 kadar film çevirir. 1975'ten itibaren yapımcı, yönetmen ve senarist olarak Türk sinemasına katkıda bulunan Işık bu senelerde İtalyan yapımcılarla yaptığı ve başrolünü de Klaus Kinski ile paylaştığı La Mano Che Nutre La Morte ve Le Amanti Del Mostro filmlerini yapar. Filmler İtalya'da ve Avrupa'nın bazı ülkelerinde vizyona girer, fakat Türkiye'de sansüre uğrar ve Türk seyircisiyle hiçbir zaman buluşamazlar.

Ölümü

13 Haziran 1979 sabaha karşı Selimpaşa, Kıyıkent'teki yazlık evinde şiddetli baş ağrısı ve kusma ile uyanır. Yatırıldığı klinikte anevrizma rüptürü sonucu beyin kanaması tanısı koyulan Işık kurtarılamaz ve üç günlük koma sürecinin sonunda 16 Haziran 1979'da yaşama veda eder. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır.

Filmografi

1977 Yangın
1976 Örgüt
1976 Kana Kan
1975 Haşhaş
1975 Harakiri
1974 Ölümün Nefesi
1974 Canavarın Sevgilisi
1973 Kızın Var mı Derdin Var
1973 Kara Haydar
1972 Büyük Bela
1972 Kanun Adamı
1972 Kırık Merdiven
1972 Kader Yolcuları
1972 Beyaz Kurt
1972 Oğlum
1972 Yirmi Yıl Sonra
1972 Baba'nın Arkadaşları
1971 Şerefimle Yaşarım
1971 Her şeyim Sensin
1971 Ölümden Korkmuyorum
1971 Fatoş Sokakların Meleği
1971 Sezercik Yavrum Benim
1971 Beyoğlu Kanunu
1970 Yaşamak Kolay Değil
1970 Küçük Hanımın Şoförü
1970 Gölgedeki Adam
1970 Ölünceye Kadar
1970 Zindandan Gelen Mektup
1970 Şampiyon
1970 Öleceksek Ölelim
1970 Dağların Kartalı
1970 Çalınmış Hayat
1970 Bütün Aşklar Tatlı Başlar
1969 Sevdiğim Adam
1969 Sabah Olmasın
1969 Ayşecik Yuvanın Bekçileri
1969 Yılan Soyu
1969 Tel Örgü
1969 Fato
1969 Cingöz Recai
1969 Ayşecik Yuvanın Bekçileri
1969 Hayatımın Erkeği
1969 Karlıdağ'daki Ateş
1968 Erikler Çiçek Açtı
1967 Demir Bilek
1967 Yalnız Adam
1967 Küçük Hanımefendi
1967 Büyük Kin
1967 Krallar Ölmez
1967 Ölüm Saati
1967 Kızıl Tehlike
1967 Beni Katil Ettiler
1967 Aslan Yürekli Kabadayı
1967 Gecelerin Kralı
1967 Galatalı Mustafa
1967 Acı Günler
1967 Yıkılan Gurur
1966 Allahaısmarladık İstanbul
1966 Vur Emri
1966 Kanun Benim
1966 İdam Mahkûmu
1966 İstanbul Dehşet İçinde
1966 Siyah Otomobil
1966 Altın Kollu Adam
1966 Katiller de Ağlar
1966 Kumarbazın İntikamı
1966 Aslan Pençesi
1966 Bıçaklar Fora
1965 Fişek Necmi
1965 Namusum İçin
1965 Sevinç Gözyaşları
1965 Sonsuz Geceler
1965 Yasak Cennet
1965 Kadın İsterse
1965 Güneşe Giden Yol
1965 Kolejli Kızın Aşkı
1965 Tamirci Parçası
1965 Sayılı Dakikalar
1965 Şoförün Kızı
1964 Kral Arkadaşım
1964 Hızlı Yaşayanlar
1964 Kanun Karşısında
1964 Muhteşem Serseri
1964 Öp Annemin Elini
1964 Kadın Terzisi
1964 Halk Çocuğu
1964 Katilin Kızı
1964 Koçum Benim
1964 Taşralı Kız
1964 Hızır Dede
1964 Şahane Züğürtler
1964 Kadın Berberi
1964 Şoförler Kralı
1963 Bahriyeli Ahmet
1963 Şaşkın Baba
1963 İlk Göz Ağrısı
1963 Şıpsevdi
1963 Küçük Beyin Kısmeti
1963 Kırık Anahtar
1963 Helal Olsun Ali Abi
1963 Maceralar Kralı
1963 Yavaş Gel Güzelim
1963 Yaralı Aslan
1963 Ayşecik Canımın İçi
1962 Üç Tekerlekli Bisiklet
1962 Küçük Hanım Avrupa'da
1962 Zorlu Damat
1962 Acı Hayat
1962 Allah Seviniz Dedi
1962 Küçük Hanımın Şoförü
1962 Çifte Nikah
1962 Küçük Hanımın Kısmeti
1962 Rıfat Diye Biri
1962 Belalı Torun
1961 Otobüs Yolcuları
1961 Avare Mustafa
1961 Ya O Ya Ben
1961 Küçük Hanımefendi
1961 Tatlı Günah
1961 Aşktan da Üstün
1961 Sevimli Haydut
1960 Ölüm Peşimizde
1960 Devlerin Öfkesi
1960 Kanlı Firar
1960 Yangın Var Eski İstanbul Kabadayıları
1958 Beraber Ölelim
1958 Meçhul Kahramanlar
1957 Bir Avuç Toprak
1956 İntikam Alevi
1955 Kardeş Kurşunu
1954 Vahşi Bir Kız Sevdim
1954 Şimal Yıldızı
1953 Kanlı Para
1953 Katil
1953 Vahşi Arzu
1953 Öldüren Şehir
1952 İngiliz Kemal Lawrense Karşı
1952 Kanun Namına
1951 Yavuz Sultan Selim ve Yeniçeri Hasan

Televizyon

1975 Bir Öykümüz Var

Yönetmen

1976 Örgüt

Yapımcı

1976 Kana Kan
1976 Örgüt
1975 Harakiri
1975 Haşhaş

Senaryo

1976 Kana Kan
1976 Örgüt
1975 Harakiri

Görev Aldığı Yapımlar

Ayhan Işık Fotoğrafları

Ayhan Işık FotoğraflarıAyhan Işık FotoğraflarıAyhan Işık FotoğraflarıAyhan Işık FotoğraflarıAyhan Işık Fotoğrafları