Luis Buñuel

Luis Buñuel
Rol :Yönetmen
Doğum Tarihi :22.2.1900
Doğum Yeri:Calanda

Luis Buñuel Portolés (d. 22 Şubat 1900, Calanda, İspanya, ö. 29 Haziran 1983, Meksika) sürrealist İspanyol yönetmen ve senarist. Otoriteler tarafından sinema tarihinin en etkili yönetmenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Hayatı

1900'de İspanya'nın Aragón eyaletine bağlı Calanda'da doğdu. Madrid Üniversitesi'ne girmeden önce Zaragoza'da bulunan Colegio del Salvador'da oldukça ağır bir cizvit eğitimi aldı. Madrid Üniversitesi'nde doğal bilimler ve ziraat okurken daha sonra mühendislik, en sonunda da psikoloji bölümüne geçti. Burada Salvador Dali ve Federico Garcia Lorca ile tanıştı. Sinema eğitimi almak için avangard deneyimlerin boy gösterdiği 1920'lerin Paris'ine gitti. 'Mauprat' filminde Jean Epstein'ın, 'La Sirène des Tropiques' filminde ise Mario Nalpas'ın asistanlığını yaptı. 1929'da Salvador Dali ile birlikte içinde bir kadının gözbebeklerinin bir ustura ile kesildiği ünlü sahneyi barındıran gerçeküstücü bir klasik olan Bir Endülüs Köpeği adlı filmi gerçekleştirdi.

1930'da Marquis de Sade'ın Sodom'un 120 Günü adlı eserinden izler taşıyan Altın Çağ'ı çekti. Filme Salvador Dali ile birlikte başlamayı planlamıştı ancak yaşanan anlaşmazlık nedeniyle yalnız çekmek durumunda kaldı. Katolizmi hedef aldığı söylenen film, büyük skandala yol açtı ve gösterimi yasaklandı. Film üzerindeki yasak ancak 1980 yılında ortadan kalktı.


Bu filmi çekmesinden iki yıl sonra Las Hurdes bölgesindeki yoksulluğu gözler önüne seren bir belgesel olan Ekmeksiz Toprak filmini çekti. 1936'da iç savaşın başlamasına yakın, değişen politik iklimi anlatan bir belgesel olan España 1936 (İspanya 1936) filminin senaryosuna katkıda bulundu ve yapımcılığını üstlendi.

1939'da iç savaş sırasında ABD'ye gitti ve çeşitli belgeseller çekti. 1947'de Meksika'ya geçti ve burada Meksikalı kenar mahalle çocuklarının yaşamını anlattığı unutulmaz filmi olan Los Olvidados'u çekti. Bu film ona Cannes Film Şenliği'nde en iyi yönetmen ödülünü kazandırdı. 1955'e kadar uluslararası düzeyde dikkat çekip beğeni toplayacağı 14 film çekti. 1955'te Fransa'ya döndü ve onu sinema sanatının merkezine yerleştirecek olan üç ortak yapıma imza attı. 1961'de İspanyol hükümeti tarafından Viridiana'yı çekmesi için İspanya'ya davet edildi. Film, içinde barındırdığı kilise karşıtı öğeler nedeniyle İspanya'da büyük tepkilere yol açtı ve ülkede gösterimi yasaklandı. Geri kalan hayatını İspanya dışında geçirdi. 1954 senesinde kendine has Robinson Crouse'u çekti. 1951 yılında 'Susanna' adlı filmi çekti ve bu film çok tutulmadı. 1953 de 'El' adlı tanınmış filmi çekmiştir. 1956 yılında güzel oyuncu Simone Signoret'in başrolü oynadığı La Mort ce Jardin'i çekti. 1959 senesinde Francisco Rabal'ın başrolü oynadığı dram filmi Nazarin'i çekti. 1962 senesinde gizemli ve dram filmi olan esrarengiz El Angel Exterminador'u çekti ve bu filmi de ses getirdi. 1964 senesinde Le Journal D' Une Femme De Chambre'yi çekti. 1967'de ise birçok ödül kazandığı ve tüm dünyada ses getiren güzel oyuncu Catherine Denevue ile Bella De Jour'u çekmiştir. 1970 senesinde ise 'Tristana' adlı filmi çekti ve bu film de çok ses getirdi. İspanya iç savaş dönemi kölelik üzerine yapılmış bir filmdir. Başrolleri Fernando Rey ve güzel yıldız Catherine Denevue paylaşmıştır. Bu filmden sonra 1972 senesinde 'Burjuvazinin Çekiciliği' adlı filmde , burjuva kesimin bir türlü yemek yiyemediklerini anlatmıştır. Bu filmde de yine vazgeçmediği oyuncu Fernando Rey oynamaktadır. 1977 yılında 'Arzunun O Belirsiz Nesnesi' adlı filmi çekerek sinemayı bıraktı. Fernando Rey yine başrolü oynamıştır. 1983'te Mexico City'de öldü.

Hayatını anlatan otobiyografik kitabı 'Mon Dernier Soupir', Son Nefesim (ISBN 975-53345-7-8) ismiyle ülkemizde de yayımlandı.
Gerçeküstücülük

Buñuel'in filmleri gerçeküstücülük açısından en önemli ve ünlü filmlerdir. İlk filmi olan ve senaryosunu Salvador Dali ile birlikte yazdığı Un Chien Andalouda; ve ikinci filmi olan L'Age d'Ôrda katışıksız bir gerçeküstücü biçimde dinî ve resmî otoritelere göndermelerde bulundu ve büyük eleştirilere maruz kaldı.
Filmleri
Yönetmen
Orijinal Adı     Diğer Adları     Yıl     Ülke     Dil     Süre     Notlar
Un Chien Andalou     Bir Endülüs Köpeği     1929     Fransa     Fransızca     16 dak.     Buñuel ve Salvador Dali yazdı.
L'Âge d'or     Altın Çağ     1930     Fransa     Fransızca     60 dak.     Buñuel and Salvador Dali yazdı.
Las Hurdes: Tierra Sin Pan     Ekmeksiz Toprak - Land Without Bread     1933     İspanya     Fransızca     30 dak.     Belgesel /mockumentary
Gran Casino     Magnificent Casino     1947     Meksika     İspanyolca     92 dak.    
Centinela, alerta!     Guard! Alert     1937     İspanya     İspanyolca     80 dak.    
El Gran Calavera     The Great Madcap     1949     Meksika     İspanyolca     92 dak.    
Los Olvidados     Unutulmuşlar     1950     Meksika     İspanyolca     85 dak.     Cannes Film Festivali - En İyi Yönetmen
Mexico Akademi Ödülleri - Golden Ariel + Silver Ariel
Susana     The Devil and the Flesh     1951     Meksika     İspanyolca     86 dak.     Cannes Film Festivali - En İyi Öncü Film
La hija del engaño     The Daughter of Deceit     1951     Meksika     İspanyolca     78 dak.    
Subida al cielo     Ascent to Heaven (Mexican Bus Ride)     1952     Meksika     İspanyolca     85 dak.    
Una mujer sin amor     A Woman Without Love     1952     Meksika     İspanyolca     85 dak.    
El Bruto     The Brute     1953     Meksika     İspanyolca     81 dak.    
Él     This Strange Passion / Torments     1953     Meksika     İspanyolca     92 dak.    
La ilusión viaja en tranvía     Illusion Travels by Streetcar     1954     Meksika     İspanyolca     82 dak.    
Abismos de pasión / Cumbres Borrascosas     Wuthering Heights     1954     Meksika     İspanyolca     91 dak.    
Robinson Crusoe         1954     Meksika     İngilizce     90 dak.     Academy Awards, Mexico - Golden Ariel ve Silver Ariel
Ensayo de un crimen     Archibaldo de la Cruz'un Suçlu Yaşamı     1955     Meksika     İspanyolca     89 dak.    
El río y la muerte     The River and the Death     1955     Meksika     İspanyolca     91 dak.    
Cela s'appelle l'aurore     That is the Dawn     1956     İtalya - Fransa     Fransızca     102 dak.    
La mort en ce jardin     Death in the Garden     1956     Fransa - Meksika     Fransızca     104 dak.    
Nazarín         1959     Meksika     İspanyolca     94 dak.     Cannes Film Festivali - Jüri Özel Ödülü
Bodil, Avrupa Dışı En İyi Film
La fièvre monte à El Pao     Fever Rises in El Pao / Republic of Sin     1959     Fransa - Meksika     Fransızca     109 dak.    
The Young One     La Joven     1960     Meksika, ABD     İngilizce     96 dak.     Cannes Film Festivali - Özel Mansiyon
Viridiana         1961     Meksika - İspanya     İspanyolca     90 dak.     Cannes Film Festivali - Altın Palmiye
El Ángel Exterminador     Yokedici Melek     1962     Meksika     İspanyolca     95 dak.     Bodil - En İyi Avrupa Dışı Film
Le journal d'une femme de chambre     Oda Hizmetçisinin Günlüğü     1964     Fransa - İtalya     Fransızca     98 dak.    
Simón del desierto     Çöllerin Simon'u     1965     Meksiko     İspanyolca     45 dak.     Venedik Film Festivali - FIPRESCI Ödülü + Özel Jüri Ödülü
Belle de jour     Gündüz Güzeli     1967     Fransa - İtalya     Fransızca     101 dak.     Venedik Film Festivali - Altın Aslan + Pasinetti Ödülü
Bodil - En İyi Amerika Dışı Film
La Voie Lactée     Samanyolu     1969     Fransa - İtalya     Fransızca     105 dak.     Berlin Uluslararası Film Festivali - FIPRESCI Ödülü + Onur Mansiyonu + Interfilm Ödülü
Tristana         1970     Fransa - İtalya - İspanya     İspanyolca     105 dak.    
Le charme discret de la bourgeoisie     Burjuvazinin Gizli Çekiciliği     1972     Fransa - İtalya - İspanya     Fransızca     102 dak.     Oscar - En İyi Yabancı Film
BAFTA - En İyi Senaryo
Fransa Sinema Eleştirmenleri Sendikası - En İyi Film
NSFC Ödülü - En İyi Yönetmen
Le fantôme de la liberté     Özgürlük Hayaleti     1974     Fransa - İtalya     Fransızca     104 dak.     İtalyan Ulusal Sinema Gazetecileri Sendikası - Gümüş Kurdele - En İyi Yönetmen
Cet obscur objet du désir     Arzunun O Belirsiz Nesnesi     1977     Fransa - İspanya     Fransızca     105 dak.     NSFC - En İyi Yönetmen
NBR - En İyi Yönetmen
Senarist

    1936 España 1936 / Madrid 1936
    1936 ¡Centinela, alerta!
    1936 ¿Quién me quiere a mí? / Who Loves Me?
    1950 Susana / The Devil and the Flesh
    1950 Los Olvidados / Unutulmuşlar
    1950 Si usted no puede, yo sí
    1951 Una Mujer sin amor / A Woman Without Love
    1952 El Bruto / The Brute
    1952 Él /This Strange Passion
    1952 Subida al cielo / Mexican Bus Ride
    1953 La Ilusión viaja en tranvía / Illusion Travels by Streetcar
    1954 Abismos de pasión / Wuthering Heights
    1954 El Río y la muerte / Nehir ve Ölüm
    1954 Las Aventuras de Robinson Crusoe / Robinson Cruseo
    1955 Cela s'appelle l'aurore
    1955 Ensayo de un crimen / The Criminal Life of Archibaldo de la Cruz
    1956 La Mort en ce jardin / Death in the Garden

       

    1958 Nazarín
    1959 La Fièvre monte à El Pao / Günah Cumhuriyeti
    1960 La Joven / White Trash-The Young One
    1961 Viridiana
    1962 El Ángel exterminador / Mahvedici Melek
    1964 Le Journal d'une femme de chambre / Bir Hizmetçinin Günlüğü
    1965 Simón del desierto / Çöllerin Simon'u
    1967 Belle de jour / Gündüz Güzeli
    1969 La Voie lactée / Samanyolu
    1970 Tristana
    1972 Le Charme discret de la bourgeoisie/ Burjuvazinin Gizli Çekiciliği
    1972 Le Moine / The Monk
    1972 Una Historia decente
    1974 Le Fantôme de la liberté / Özgürlük Hayaleti
    1977 Cet obscur objet du désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi

Bunuel'in otobiyografisi Son Nefesim


Yapımcı

    1929 Un chien andalou / Bir Endülüs Köpeği
    1932 Las Hurdes / Ekmeksiz Toprak
    1935 La Hija de Juan Simón, La / Juan Simon's Daughter
    1936 ¿Quién me quiere a mí? / Who Loves Me?
    1936 ¡Centinela, alerta!
    1936 España 1936 / Madrid 1936
    1970 Tristana


Ödüller

    1950 Susana Cannes Film Festivali - En İyi Öncü Film
    1951 Los Olvidados / Unutulmuşlar Mexico Akademi Ödülleri - Golden Ariel + Silver Ariel (En İyi Yönetmen + En İyi Orijinal Hikaye + En İyi Senaryo)
    1951 Los Olvidados / Unutulmuşlar Cannes Film Festivali - En İyi Yönetmen
    1956 Las Aventuras de Robinson Crusoe / Robinson Crusoe Academy Awards, Mexico - Golden Ariel+Silver Ariel (En İyi Yönetmen + En İyi Senaryo))
    1959 Nazarin Cannes Film Festivali - Jüri Özel Ödülü
    1960 La Joven Cannes Film Festivali - Özel Mansiyon
    1961 Viridiana Cannes Film Festivali - Altın Palmiye
    1961 Nazarín - Bodil - En İyi Avrupa-Dışı Film
    1963 El Ángel Exterminador / Mahvedici Melek Bodil - En İyi Avrupa-Dışı Film
    1965 Simón del Desierto Venedik Film Festivali - FIPRESCI Ödülü + Özel Jüri Ödülü
    1967 Belle de Jour Venedik Film Festival - Altın Aslan, Pasinetti Ödülü
    1968 Belle de Jour Bodil - En İyi Amerika-Dışı Film
    1968 Belle de Jour Fransa Sinema Eleştirmenleri Sendikası - Eleştiri Ödülü - En İyi Film
    1969 La Voie Lactée Berlin Uluslararası Film Festivali - FIPRESCI Ödülü + Onor Mansiyonu + Interfilm Ödülü
    1972 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği Amerikan Akadaemi Ödülleri (Oscar), En İyi Yabancı Film
    1973 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği Fransa Sinema Eleştirmenleri Sendikası - Eleştiri Ödülü, En İyi Film
    1973 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği NSFC Ödülü - En İyi Yönetmen
    1974 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği BAFTA Film Ödülü - En İyi Senaryo
    1975 Le Fantôme de la Liberté İtalyan Ulusal Sinema Gazetecileri Sendikası - Gümüş Kurdele - En İyi Yönetmen (Yabancı Film)
    1977 Cet Obscur Objet du Désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi NBR - En İyi Yönetmen
    1978 Cet Obscur Objet du Désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi NSFC - En İyi Yönetmen
    1982 Venice Film Festival - Kariyer Ödülü - Altın Aslan

Görev Aldığı Yapımlar

Luis Buñuel Fotoğrafları

Luis Buñuel Fotoğrafları Luis Buñuel Fotoğrafları Luis Buñuel Fotoğrafları Luis Buñuel Fotoğrafları Luis Buñuel Fotoğrafları